De drie kerntaken
Kijk je naar wat een verpleegkundige in de opleiding palliatieve zorg leert, dan zie je drie kerntaken terug. Eén: symptoommanagement, het verlichten van klachten als pijn, benauwdheid, misselijkheid en onrust, in afstemming met de huisarts of specialist. Twee: gespreksvoering over levenseindethema's en proactieve zorgplanning, oftewel op tijd bespreken wat iemand nog wil en wat juist niet meer. Drie: het ondersteunen van naasten, bij het volhouden én bij het verlies dat komt.
Die derde taak wordt het vaakst onderschat. In mijn werk zie ik dat de familie soms harder aan zorg toe is dan degene in het bed: mensen die weken waken en er zelf doorheen zakken. Een goede palliatief verpleegkundige kijkt daarom altijd naar de hele kamer, niet alleen naar de patiënt.
Waar kom je een palliatief verpleegkundige tegen?
Op meer plekken dan je denkt. Volgens Overpalliatievezorg zijn de vaste spelers rond palliatieve zorg de huisarts, de wijkverpleegkundige of verzorgende, de medisch specialist, en het gespecialiseerde palliatieve team dat elk ziekenhuis heeft. Thuis is de wijkverpleging de spil: daar werken verpleegkundigen en verzorgenden die de laatste levensfase goed kennen, en bij complexe klachten kijkt het palliatief team van het ziekenhuis mee.
Daarnaast zijn er zelfstandige verpleegkundigen met palliatieve ervaring die particulier inzetbaar zijn, bijvoorbeeld voor de nachten waarin de familie anders zou moeten waken. Zo houd je één klein team om het bed in plaats van steeds wisselende gezichten. Wanneer welke route logisch is, en wie wat betaalt, staat volledig uitgewerkt op palliatieve zorg thuis. En twijfel je nog over de termen, lees dan eerst het verschil tussen palliatieve en terminale zorg.
Wil je weten wat er in jullie situatie mogelijk is? Doe de gratis check of bel me even. In deze situaties denk ik graag met je mee.
Veelgestelde vragen
Is een palliatief verpleegkundige iets anders dan een gewone verpleegkundige?
De basis is hetzelfde: het is een verpleegkundige, vaak met jarenlange ervaring. Het verschil zit in extra scholing en focus. Een palliatief verpleegkundige is opgeleid in symptoommanagement (pijn, benauwdheid, onrust), in gesprekken over het levenseinde en in het ondersteunen van naasten. In de praktijk zie je die kennis ook bij ervaren wijkverpleegkundigen en verzorgenden die veel met de laatste levensfase werken; het etiket is minder belangrijk dan de ervaring. Elk ziekenhuis heeft daarnaast een gespecialiseerd palliatief team waar de huisarts of wijkverpleging advies kan vragen.
Komt een palliatief verpleegkundige ook bij je thuis?
Ja. Palliatieve zorg thuis wordt gedragen door de huisarts en de wijkverpleging, en daar werken verpleegkundigen met palliatieve ervaring of scholing. Bij complexe klachten kan de huisarts een gespecialiseerd palliatief team laten meekijken. Daarnaast zijn er zelfstandige verpleegkundigen met palliatieve ervaring die particulier inzetbaar zijn, bijvoorbeeld voor waken in de nacht of vaste momenten die de wijkverpleging niet dekt. Zo kan er dag en nacht deskundige zorg aan huis staan, ook in de laatste weken.
Wat kost een palliatief verpleegkundige?
Via de wijkverpleging betaal je in de regel niets: palliatieve zorg thuis valt onder de basisverzekering, zonder eigen risico. In de terminale fase kan de wijkverpleging de uren fors uitbreiden. Kies je daarnaast voor een particuliere verpleegkundige, bijvoorbeeld voor nachten die niet gedekt zijn, dan betaal je die zelf per uur. Hoe die twee routes zich tot elkaar verhouden en wat je per situatie kwijt bent, staat uitgewerkt op onze pagina over palliatieve zorg thuis.
Bronnen
Voor de feiten in dit artikel heb ik me gebaseerd op deze bronnen:
- Palliaweb, Opleiding palliatieve zorg voor verpleegkundigen (kerntaken: symptoommanagement, gespreksvoering over levenseindethema's en proactieve zorgplanning, ondersteuning van naasten bij draagkracht en verliesverwerking).
- Over palliatieve zorg, Dit is palliatieve zorg (betrokken zorgverleners: huisarts, wijkverpleegkundige of verzorgende, medisch specialist, gespecialiseerd palliatief team in elk ziekenhuis).
