Zorg in de laatste levensfase

Palliatieve zorg thuis, rust en nabijheid in de laatste fase.

Zorg aan huis in de laatste levensfase, per nacht of per etmaal. Voor families die de nachten niet meer vol kunnen houden en toch thuis willen blijven. Geen indicatie nodig, vaak binnen een paar dagen geregeld.

Vaak binnen 24 uur geregeldAltijd een ervaren verpleegkundige als vast aanspreekpuntJe eigen cliëntportaal: planning, uren en facturen op één plek

Bel direct 085 060 7225 Beschrijf je zorgvraag

Ook 's nachts

Een vaste zorgverlener die waakt

Naast de huisarts

En de wijkverpleging die al komt

Verpleegkundige kijkt mee

En zet het zorgplan op

Alle routes eerlijk bekeken

Zvw, Wlz, pgb of particulier

Zorgverlener met een arm om een oudere vrouw op de bank

Wat is het?

Verzachten, als genezen niet meer kan.

Bijna driekwart van de mensen vindt thuis de beste plaats om te sterven, blijkt uit onderzoek van het Nivel. Als verpleegkundige in de wijk zit ik met enige regelmaat aan tafel bij families die net het slechtste nieuws hebben gehad: genezen kan niet meer. En bijna altijd komt binnen een paar minuten dezelfde vraag. Kan hij thuis blijven? Kan zij hier sterven, in haar eigen bed?

Meestal kan dat. Palliatief betekent: verzachtend. De zorg is niet gericht op beter worden, maar op zo goed mogelijk leven met de tijd die er is: pijn en benauwdheid onder controle houden, helpen bij wassen en aankleden, en er ook voor de familie zijn. Dat kan thuis, in een hospice of in een verpleeghuis. Deze pagina gaat over thuis, want daar is goede voorbereiding het meeste waard, en in deze fase heb je geen energie over voor uitzoekwerk.

De nacht in de laatste fase

De wijkverpleging komt op momenten. 's Nachts kan er iemand blijven.

De huisarts en de wijkverpleging dragen veel, in de laatste weken tot meerdere momenten per dag. Het grootste gat zit in de nacht: standaard is er dan niemand. Daar kan een vaste zorgverlener waken, zodat jij kunt slapen.

00:0006:0012:0018:0024:00

Huisarts en wijkverpleging, op momentenEen vaste zorgverlener die 's nachts waakt of slaapt

Nog geen thuiszorg? Ook dan kan het.

Begin bij de huisarts, die zet de reguliere zorg in gang. Wij kijken met je mee wat er daarnaast nodig is.

Beschrijf je zorgvraag

Het verschil

Palliatief en terminaal: niet hetzelfde.

Palliatieve zorg is niet hetzelfde als terminale zorg. De palliatieve fase begint op het moment dat duidelijk is dat je waarschijnlijk aan je ziekte overlijdt, en die fase kan weken, maanden of zelfs jaren duren. Terminale zorg is het laatste stukje daarvan: de zorg in de laatste weken van het leven.

Dat onderscheid is niet alleen taal, er hangt ook wat aan vast. Officieel is er sprake van palliatief terminale zorg als de levensverwachting minder dan drie maanden is. De behandelend arts legt dat vast in een terminaliteitsverklaring. Met die verklaring is er ruimte voor meer zorg thuis, en gaan aanvragen sneller. Wil je het rustig nalezen, dat staat apart uitgelegd in het verschil tussen palliatieve en terminale zorg.

Palliatieve zorg begint zodra duidelijk is dat genezing niet meer mogelijk is. Niet pas in de laatste weken. Veel mensen denken bij palliatieve zorg meteen aan de allerlaatste dagen, en wachten daardoor te lang met hulp vragen. Als je daar nu ook zo over dacht: dat is geen nalatigheid, bijna iedereen denkt dat. Maar het is zonde, want juist in de maanden vóór de laatste fase valt er veel te verlichten.

Hoe lang de fase duurt, kan niemand precies voorspellen, ook artsen niet. Wat ik in de wijk zie: families die er vroeg hulp bij halen, houden energie over voor de dingen die er echt toe doen. Een gesprek. Een middag samen. Gewoon er zijn, in plaats van alleen maar regelen en rennen. Over de laatste fase zelf, welke signalen erbij horen en hoeveel tijd er meestal is, schreef ik apart: hoe lang duurt de terminale fase.

Welke opties zijn er?

Wie doet wat in de laatste fase thuis.

Aan de keukentafel teken ik dit vaak even uit. Thuis kan meer dan de meeste families denken, maar het loopt via verschillende loketten. Dit zijn de routes, en zo verhouden ze zich tot elkaar.

Basisverzekering (Zvw)

Huisarts en wijkverpleging

De huisarts is hoofdbehandelaar en regelt de medicatie tegen pijn en andere klachten. De wijkverpleging komt voor verpleging en verzorging, in de laatste fase tot meerdere momenten per dag. Geen eigen risico.

Wlz, bij een bestaande indicatie

Langdurige zorg

Is er al een Wlz-indicatie, dan loopt de palliatieve zorg daar via en betaal je een eigen bijdrage. In de terminale fase is er met een terminaliteitsverklaring ruimte voor meer zorg thuis.

Subsidieregeling ptz

Vrijwilligers en geestelijke verzorging

Opgeleide vrijwilligers waken bij mensen thuis, en geestelijke verzorging aan huis is mogelijk. Kosteloos, maar niet in elke regio elke nacht beschikbaar.

Zelf geregeld, zonder indicatie

Particuliere aanvulling

Een vaste zorgverlener voor de nachten of hele dagen, naast de huisarts en de wijkverpleging. Geen indicatietraject, dus vaak binnen enkele dagen geregeld.

De overheid heeft daarnaast een subsidieregeling waarmee de vrijwilligers en de geestelijke verzorging uit de derde kaart worden betaald. Lukt thuis uiteindelijk niet, dan zijn een hospice of een Bijna Thuis Huis goede alternatieven. Wat telt is dat de laatste weken goed zijn, niet het adres waarop ze plaatsvinden.

Zorgverlener helpt een oudere vrouw bij het opstaan

Eerlijk verhaal

Veel is geregeld. De nacht meestal niet.

De reguliere route draagt veel: de wijkverpleging komt tot meerdere momenten per dag, er zijn hulpmiddelen te regelen zoals een hoog-laagbed in de woonkamer, en vrijwilligers kunnen bijspringen. Maar ik ben eerlijk over de grenzen. De wijkverpleging komt op momenten, en is daartussen weg. Er wisselen gezichten, roosters zijn krap, en het tekort aan zorgmedewerkers in de verpleging, verzorging en thuiszorg loopt op richting 126.800 in 2035 (AZW, prognose 2025-2035). Het grootste gat zit in de nacht: standaard is er 's nachts niemand.

En dan komt de vraag waar bijna elke familie in deze fase voor komt te staan: houden we dit met elkaar vol tot het einde, of vragen we te veel van onszelf?

Ik denk aan een gezin waar de wijkverpleging vier keer per dag kwam, en overdag liep het net. Maar 's nachts lag zijn vrouw wakker bij elk geluid. Weken achter elkaar. Overdag stond ze klaar voor iedereen die kwam helpen, 's nachts hield ze de wacht. Stel je eens voor: zes weken lang niet één nacht doorslapen, terwijl je overdag mantelzorger, gastvrouw en echtgenote tegelijk bent. Dan ben je op. Dat is geen zwakte, dat is rekenkunde.

Voor precies dat gat bestaat aanvullende zorg: een vaste zorgverlener die 's nachts waakt zodat jij slaapt (nachtzorg), of 24-uurszorg in de allerlaatste fase. Herken je jezelf vooral in de uitgeputte partner, lees dan ook als de mantelzorg te zwaar wordt.

Wat kost het?

Kosten en vergoeding, per route.

Het grootste deel van de palliatieve zorg thuis wordt vergoed. Voor de meeste families betekent dat: de reguliere zorg thuis kost je niets extra's. Particuliere zorg is een aanvulling, vaak voor een afgebakende periode van weken.

Huisarts en wijkverpleging (Zvw)

Verpleging en verzorging thuis zit in het basispakket, zonder eigen risico. Ook voor de huisarts betaal je meestal niets bij.

Wet langdurige zorg (Wlz)

Is er al een Wlz-indicatie, dan loopt de palliatieve zorg via de Wlz, met een eigen bijdrage die afhangt van de financiële situatie, ook in de laatste fase.

Hospice of Bijna Thuis Huis

Hospicezorg wordt bijna altijd vergoed, je betaalt alleen je eigen risico. Bij een Bijna Thuis Huis vaak een bijdrage voor het verblijf. Zie wie wat betaalt.

Particuliere aanvulling

Voor de nachten of hele dagen, met een slaapdienst of een waakdienst. Uit eigen middelen of via een pgb, met het tarief vooraf in je voorstel.

Particuliere zorg is een echte uitgave, en of het die waard is verschilt per situatie. Vaak gaat het om een afgebakende periode van weken, geen jaren, en koop je er iets voor terug dat niet in geld is uit te drukken: nachten slaap en de rust dat er iemand wakker is. Wil je alleen het rekensommetje voor dag-en-nacht-zorg? Dat staat apart uitgewerkt in wat kost 24-uurs palliatieve zorg thuis.

Bel 085 060 7225 Beschrijf je zorgvraagIn het gesprek lopen we eerst na wat je zonder kosten geregeld kunt krijgen.

Of plan een gratis gesprek →

Je rekent per uur af, vanaf 1 uur per zorgmoment, uit eigen middelen of via een pgb. Het tarief staat vooraf in de zorgovereenkomst. Het eerste gesprek is gratis. Eventuele opstartkosten staan vooraf in je voorstel.

Hoe snel?

Hoe snel is palliatieve zorg thuis geregeld?

Sneller dan de meeste zorg, is mijn ervaring. In de terminale fase geven zorgverleners en instanties voorrang: de huisarts schakelt de wijkverpleging vaak binnen een of enkele dagen in, en een terminaliteitsverklaring versnelt aanvragen. Maar het personeelstekort geldt ook hier: niet elke thuiszorgorganisatie heeft op elk moment ruimte, zeker niet voor intensieve inzet of nachten.

Eén ding wil ik je meegeven: wat in de ene familie werkt, valt in de andere verkeerd. De een wil zo veel mogelijk zelf doen tot het einde, de ander wil juist alles uit handen geven om er als partner of kind gewoon te kúnnen zijn. Daar is geen goed of fout in. Je moet aanvoelen wat bij jullie past, en dat mag onderweg veranderen.

Zo gaat het

Rustig geregeld, zonder uitzoekwerk.

In deze fase heb je geen energie over voor loketten. Eén gesprek is genoeg. Begin bij de huisarts; wij kijken met je mee wat er daarnaast nodig is. Soms is de uitkomst dat de wijkverpleging het prima redt. Dan zeggen we dat ook gewoon.

In de wijk zag ik te vaak dat thuis wonen vastliep op de nacht, de wachtlijst of een ontslag dat te snel kwam. Zorgbaar is er voor precies die momenten.

Gideon Nieuwenhuis · oprichter, BIG-geregistreerd verpleegkundige in de wijk

Gideon Nieuwenhuis, oprichter van Zorgbaar

1
Stap één
Beschrijf je zorgvraag
Vertel welke hulp nodig is, waar en wanneer. Een verpleegkundige neemt binnen één werkdag contact op om de situatie te bespreken.
2
Stap twee
Zorgverleners reageren
We leggen je zorgvraag voor aan zelfstandige zorgverleners in ons netwerk. Wie interesse heeft en mogelijkheden ziet, reageert.
3
Stap drie
Wij maken de voorselectie
We beoordelen de geïnteresseerde zorgverleners op passende ervaring, diploma's, certificaten en andere relevante kwalificaties. Alleen wie past, stellen we aan je voor.
4
Stap vier
Jij kiest zelf
In je eigen account bekijk je de voorgeselecteerde zorgverleners. Jij bepaalt met wie je verdergaat en maakt rechtstreeks afspraken met de gekozen zorgverlener(s).

En dan krijg je iets terug.

Een avond met je telefoon op stil. Een wandeling met een gerust hart. Tijd om weer gewoon dochter te zijn.

Beschrijf je zorgvraag

Je spreekt een verpleegkundige, geen verkoper

Zorgbaar is opgericht door Gideon, BIG-geregistreerd verpleegkundige die zelf nog in de wijk werkt. Hij neemt zelf op, en hij zegt het ook als een andere route beter past.

Zo screenen wij zorgverleners →

Uit de praktijk, Vlaardingen

Een gezin wilde de laatste weken thuis doormaken, maar de nachten waren niet vol te houden.

Twee zorgverleners namen het in blokken over, dag en nacht, tot het overlijden.

Gestart binnen een dag.

Veelgestelde vragen

Vragen over palliatieve zorg thuis.

Staat je vraag er niet tussen? Bel 085 060 7225, je krijgt direct een verpleegkundige aan de lijn.

Wanneer kom je in aanmerking voor palliatief terminale zorg (ptz)?

Er is officieel sprake van palliatief terminale zorg als de levensverwachting minder dan drie maanden is. De behandelend arts stelt dat vast en legt het vast in een terminaliteitsverklaring. Met die verklaring is er ruimte voor meer zorg thuis en gaan aanvragen sneller. Belangrijk om te weten: palliatieve zorg in bredere zin begint al veel eerder, namelijk zodra duidelijk is dat genezing niet meer mogelijk is. Je hoeft dus niet te wachten tot de laatste drie maanden om hulp te vragen.

Hoe lang kun je palliatieve zorg krijgen?

Zo lang als nodig is: de palliatieve fase duurt bij de een weken, bij de ander maanden of zelfs jaren. Er staat geen vaste termijn op palliatieve zorg thuis. De zorg groeit mee met de situatie: in het begin is misschien één moment wijkverpleging per dag genoeg, in de laatste weken kan dat oplopen tot meerdere momenten per dag, aangevuld met nachtzorg of een vrijwilliger die waakt. De terminale fase, de laatste weken, is het moment waarop meestal de meeste zorg nodig is.

Betaal je eigen risico of een eigen bijdrage voor palliatieve zorg thuis?

Voor wijkverpleging thuis niet: verpleging en verzorging thuis vallen onder het basispakket van je zorgverzekering en er geldt geen eigen risico voor. Ook voor de huisarts betaal je meestal niets bij. Loopt de zorg via de Wlz, omdat er al een indicatie voor langdurige zorg is, dan betaal je wel een eigen bijdrage; de hoogte hangt af van de financiële situatie. Kies je voor particuliere zorg als aanvulling, dan betaal je die volledig zelf, vanaf 1 uur per keer.

Kun je 's nachts zorg krijgen in de palliatieve fase?

Ja, maar niet automatisch. De reguliere wijkverpleging komt op momenten en is 's nachts standaard niet aanwezig. Voor de nacht zijn er twee routes: opgeleide vrijwilligers die waken bij mensen thuis, en particuliere nachtzorg met een vaste zorgverlener die de hele nacht aanwezig is. Vrijwilligers zijn er niet in elke regio elke nacht; particuliere nachtzorg betaal je zelf. Voor veel families is juist de nacht het breekpunt, dus regel dit op tijd in plaats van te wachten tot de mantelzorger omvalt.

Kun je thuis palliatieve zorg krijgen als er al een Wlz-indicatie is?

Ja. Palliatieve zorg kan zowel vanuit de Zorgverzekeringswet (wijkverpleging) als vanuit de Wet langdurige zorg vergoed worden. Is er al een Wlz-indicatie, dan loopt de palliatieve zorg via de Wlz en blijft de eigen bijdrage gelden. De zorg kan dan thuis geleverd worden via de leveringsvormen van de Wlz. Wordt er in de terminale fase meer zorg nodig, dan is daar binnen de Wlz ruimte voor; de behandelend arts legt de terminale fase vast in een terminaliteitsverklaring.

Wat kost particuliere zorg in de palliatieve fase?

Wij rekenen per uur af, afhankelijk van wat er nodig is en op welke momenten. Voor een heel etmaal rekenen we die uren door naar een bedrag per etmaal, zodat je vooraf weet waar je aan toe bent. Wat het kost hangt af van je situatie. We rekenen het in het gratis gesprek met je uit, en je ziet het tarief vooraf in je voorstel. Je betaalt dit uit eigen middelen of via een pgb, en de wijkverpleging die al komt blijft gewoon vergoed. In het gesprek lopen we eerst na wat je zonder kosten geregeld kunt krijgen.

Hoe snel kan particuliere zorg in de laatste fase starten?

Vaak binnen enkele dagen, en als het dringend is soms nog sneller. In de palliatieve fase is dat geen luxe maar noodzaak: de situatie kan binnen een dag omslaan. We bellen je terug, kijken wat er nodig is en zoeken in ons netwerk wie er beschikbaar is. Soms lukt het dezelfde avond nog, soms een paar dagen later als de regio dun bezet is. We zeggen eerlijk wat er kan, ook als het antwoord is dat we het niet rond krijgen.

Wat als de zorgverlener uitvalt?

Dan zoeken wij vervanging uit het team of ons netwerk. Juist in de laatste weken werken we daarom het liefst met meer dan één zorgverlener op een situatie: er kent dan altijd iemand het huis, de medicatie en de afspraken. Je hoeft zelf niet te gaan bellen; dat is precies het werk dat wij uit handen nemen.

Wie komt er over de vloer?

Zelfstandige zorgverleners die we vooraf hebben gescreend op KvK, VOG en diploma, en op BIG-registratie waar dat voor hun functie geldt. Een verpleegkundige kijkt mee en zet het zorgplan op, in afstemming met de huisarts en de wijkverpleging die al betrokken zijn. We stellen de zorgverlener aan jullie voor voordat er iemand begint.

Wat als thuis sterven toch niet lukt?

Dan is dat geen falen. Soms wordt de zorg te complex, soms is de mantelzorg op, en soms voelt thuis voor degene die ziek is juist niet meer veilig. Er zijn dan goede alternatieven: een hospice of een Bijna Thuis Huis, kleinschalige plekken die zich helemaal op de laatste fase richten, of een verpleeghuis. Hospicezorg wordt bijna altijd vergoed; je betaalt dan alleen je eigen risico, bij een Bijna Thuis Huis vaak een bijdrage voor het verblijf. Wat telt is dat de laatste weken goed zijn, niet het adres waarop ze plaatsvinden.

Voor verwijzers

Huisarts, casemanager of transferpunt met een cliënt in de laatste fase die thuis wil blijven?

Cliënt aanmelden

Andere zorgvormen

Nachtzorg 24-uurszorg Inwonende zorg Respijtzorg Overbruggingszorg Particuliere thuiszorg

Bronnen

Klaar voor een beetje lucht?

Liever even overleggen? We denken rustig met je mee.

In deze fase heb je geen zin in formulieren. Bel of beschrijf in een paar zinnen wat er speelt. We kijken wat er in jullie situatie kan, ook als dat gewoon de wijkverpleging is.

Beschrijf je zorgvraag Of bel 085 060 7225

Verpleegkundige uit de wijkBinnen 1 werkdag contactTarief vooraf bekend

Liever eerst even praten? Plan een gratis gesprek of doe de gratis check.

Zorgbaar is een particuliere organisatie en geen overheidsloket. Zorg uit de Zorgverzekeringswet of Wet langdurige zorg vraag je aan via je wijkverpleging, huisarts of het CIZ. Twijfel je welke route past? Wij helpen je gratis de weg te vinden.