Slaapdienst als zzp'er: wat de CAO zegt en wat jij mag rekenen
Slaapdiensten zijn voor veel zzp'ers in de zorg een interessante aanvulling: je bent aanwezig, slaapt op locatie en komt in actie als het nodig is. Maar hoe je zo'n nacht waardeert is vaak onduidelijk. In loondienst regelt de CAO dat; als zelfstandige bepaal je het zelf. Hieronder het verschil, plus wat je vooraf afspreekt.
Slaapdienst of waakdienst: benoem het verschil in je offerte
Bij een slaapdienst slaap je bij de cliënt en sta je op als er iets is: een toiletgang, onrust, een alarm. Bij een waakdienst blijf je de hele nacht wakker en actief, bijvoorbeeld in de palliatieve fase of bij ernstige onrust.
Dat verschil is niet alleen taalkundig, het bepaalt je belasting én je prijs. Een waakdienst is volwaardig werken en reken je per uur tegen je nachttarief. Een slaapdienst waardeer je anders, meestal met een vast bedrag per nacht. Leg in je overeenkomst vast wat er gebeurt als een slaapdienst in de praktijk een waaknacht blijkt: vanaf hoeveel oproepen of gewerkte uren geldt je volledige uurtarief?
Wat de CAO VVT regelt (en waarom dat jouw referentie is, niet jouw regel)
Zoek je op 'slaapdienst CAO', dan vind je de regeling voor loondienst. In de CAO VVT is een slaapdienst een vorm van aanwezigheidsdienst: je krijgt niet je normale uurloon, maar een vaste, lagere vergoeding per aanwezigheidsuur, met sinds 1 juli 2025 het wettelijk minimumuurloon als ondergrens voor wie vrijwel alleen slaapdiensten draait. Daarnaast telt grofweg de helft van de slaapdienst-uren mee als arbeidstijd, en word je 's nachts flink opgeroepen, dan kunnen de uren alsnog volledig als gewerkte tijd tellen. Check altijd de actuele CAO-tekst, deze regels wijzigen regelmatig.
Als zzp'er val je niet onder die CAO. Je bent er dus niet aan gebonden, maar het is wel een nuttig referentiekader in gesprekken: het laat zien dat ook in loondienst een nacht aanwezigheid geld kost, en het geeft je een ondergrens waar jouw tarief ruim boven hoort te zitten. Jij draagt immers zelf je verzekeringen, je hebt geen doorbetaalde hersteldag en geen ORT.
Een tarief per nacht bepalen
Veel zzp'ers rekenen voor een slaapdienst een vast bedrag per nacht in plaats van een uurtarief. Dat is voor de cliënt overzichtelijk en voor jou eerlijk: je bent tien tot twaalf uur van huis, ook als je zes uur ervan slaapt. Ter indicatie: grote particuliere aanbieders rekenen richting de cliënt al snel enkele honderden euro's per slaapdienst-nacht, en voor wakkere nachtzorg ligt het richttarief grofweg tussen €50 en €80 per uur, afhankelijk van je kwalificatie.
Reken vanuit je kostprijs, niet vanuit wat 'gebruikelijk voelt'. Tel mee: je gemiste dagcapaciteit (na een gebroken nacht werk je overdag minder), reistijd, verzekeringen en niet-declarabele uren. Een nachttoeslag van 25 tot 50 procent op je gewone tarief is bij wakkere nachten gangbaar; voor een slaapdienst ligt de prijs per uur lager, maar nooit symbolisch.
Afspraken die je vooraf vastlegt
Drie dingen op papier voorkomen negen van de tien discussies. Eén: wat valt binnen de nacht (aantal verwachte oproepen, welke handelingen) en wanneer slaat het tarief om naar waaknacht-tarief. Twee: de praktische randvoorwaarden, een fatsoenlijke slaapplek, afspraken over de huissleutel en wie je 's nachts kunt bereiken bij escalatie. Drie: de duur en opzegtermijn, zeker bij terugkerende nachten per week.
Werk je via Zorgbaar, dan is de zorgvraag vooraf al uitgevraagd: je weet of het om een slaap- of waaknacht gaat voordat je kennismaakt. Dat scheelt scheve verwachtingen aan beide kanten.
Veelgestelde vragen
Geldt de CAO VVT voor mij als zzp'er?
Nee. Een CAO geldt voor werknemers in loondienst. Als zelfstandige bepaal je zelf je tarief en voorwaarden. De CAO-regeling is wel een handig referentiekader om je prijs te onderbouwen.
Wat is het verschil tussen een slaapdienst en een waakdienst?
Bij een slaapdienst slaap je op locatie en kom je in actie bij een oproep. Bij een waakdienst blijf je de hele nacht wakker. Een waakdienst reken je als volwaardige gewerkte uren, een slaapdienst meestal als vast bedrag per nacht.
Wat is een redelijk tarief voor een slaapdienst?
Dat verschilt per regio, zorgzwaarte en kwalificatie. Reken vanuit je kostprijs en het aantal uren dat je van huis bent, en spreek een omslagpunt af voor nachten waarin je veel wordt opgeroepen. Laat je niet verleiden tot een symbolisch bedrag omdat je 'toch slaapt'.
Tellen slaapuren als gewerkte uren?
In loondienst deels: in de CAO VVT telt ongeveer de helft van een slaapdienst als arbeidstijd. Als zzp'er bestaat die vraag niet, jij spreekt gewoon een prijs af voor de hele nacht aanwezigheid.
Gecontroleerd door Gideon
Verpleegkundige in de wijk · BIG-geregistreerd
Dit artikel is informatief en geen juridisch of fiscaal advies. Regels veranderen; verifieer per situatie.